Zweten is een natuurlijk proces waarmee je lichaam de temperatuur kan regelen. Bij ongeveer 1 tot 3 op de 100 mensen is de zweetproductie ontregelt, waardoor er sprake is van overmatig zweten. Dit wordt wel hyperhidrosis genoemd. Hyperhidrosis kan op verschillende plekken op het lichaam voorkomen. Een veel voorkomende plek is de handen. Zweethanden kunnen je onzeker maken in sociale situaties, bijvoorbeeld bij het handen schudden. Wanneer je zweethanden voor veel problemen zorgen, dan kun je een behandeling overwegen.

De oorzaken van zweethanden

Bij overmatig zweten wordt wel gesproken over primaire en secundaire hyperhidrosis. Primaire hyperdrosis betekent dat onbekend is waarom je veel zweet. Bij secundaire hyperdrosis is er een onderliggende oorzaak of ziekte die zorgt voor de overmatige zweetproductie.

Bij primaire hyperhidrosis ontstaan de zweethanden vaak in de puberteit en is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen.
De overmatige zweetproductie beperkt zich meestal tot de oksels, handen en voeten. Of één van die gebieden.

Secundaire hyperhidrosis heeft altijd een oorzaak. Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  • diabetes
  • een probleem met de schildklier
  • kanker
  • obesitas
  • menopauze
  • psychiatrische stoornissen (zoals angststoornissen)

Secundaire hyperhydrosis kan overal op het lichaam voor overlast zorgen (overmatige transpiratie).

Behandelingen tegen zweethanden

Er zijn verschillende manieren om zweethanden te behandelen. Je kunt zowel kiezen voor enkele tijdelijke behandelingen als een definitieve behandelmethode.

De blijvende behandelmethode voor zweethanden is endoscopische thoracale sympathectomie (ETS).
Je zweet door prikkeling van het sympathische deel van het autonome zenuwstelsel. Bij overmatig zweten is het sympathische deel overmatig geprikkeld. Bij ETS wordt een deel van de sympathische grensstreng (de zenuw) op een specifieke plek doorgenomen, zodat het zweten van de handen afneemt.

afbeelding Zweethanden behandeling
Iontoforese is een behandeling die soms effect heeft bij zweethanden. (Foto © i2ma)

Onder de tijdelijke behandeling vallen onder andere de volgende methodes:

  • Medicijnen
    Anticholinergica kunnen helpen tegen zweethanden, maar kunnen veel bijwerkingen geven.
  • Topische agentia bij zweethanden
    Bijvoorbeeld aluminiumchloridezeep. Ze werken vaak kortdurend en hebben een wisselend effect. Bij sommige mensen werken deze middelen goed, bij anderen nauwelijks of helemaal niet.
  • Iontoforese bij zweethanden
    De handen worden in water geplaatst waarin een zwakke stroom wordt opgewekt. Dit geeft een tijdelijke blokkade van de zweetklieruitgang. Het is een intensieve behandeling die drie tot vijf keer per week herhaald moet worden. Bij sommige personen geeft deze behandeling een goed resultaat, bij anderen niet of nauwelijks.
  • Botox bij zweethanden
    In de huid worden injecties met botox gegeven. Dit voorkomt dat de zweetklier zweet produceert. In de handen kunnen de injecties zeer pijnlijk zijn. Om het effect te behouden, moet de behandeling ieder half jaar herhaald worden. De resultaten van de behandeling zijn vaak goed.

Mensen die zich melden met klachten bij de huisarts zullen vaak eerst een topische agentia krijgen. Daarna kan eventueel iontoforese worden geprobeerd. Wanneer dit niet voldoende effect geeft dan kom je vaak in aanmerking voor Botox injecties of endoscopische thoracale sympathectomie (ETS). Dit zijn de behandelingen die we op deze pagina uitgebreider bespreken.

Het consult

Als je erg veel last hebt van de overmatige transpiratie dan kun je een afspraak maken bij een gespacialiseerde arts. Tijdesn dit consult kun je je klachten en wensen bespreken. Ook kan de arts je onderzoeken.

Meestal hoeft niet door middel van een onderzoek vastgesteld te worden dat er sprake is van overmatig zweten. Wanneer dit wel nodig is, dan kan overmatig zweten aangetoond worden met een jodiumzetmeeltest. Bij deze test wordt de goed afgedroogde huid ingesmeerd met een oplossing van jodium. Als dit opgedroogd is, wordt er zetmeelpoeder over de hand gestrooid. Als het zetmeelpoeder donkerblauw of zwart kleurt, is er sprake van overmatig zweten.

Tijdens het consult worden de verwachtingen en wensen besproken. Er wordt gekeken of endoscopische thoracale sympathectomie de beste optie is voor jou of dat er misschien beter voor een alternatieve behandeling gekozen kan worden. Bijvoorbeeld een Botox behandeling.

Wanneer de meest geschikte behandelmethode is gekozen, wordt er uitgelegd hoe de behandeling in zijn werk gaat en wat je kan verwachten.

De volgende informatie wordt vrijwel altijd met je doorgenomen:

  • Algemene gezondheid
  • Medische voorgeschiedenis
  • Medicatiegebruik
  • Eventuele allergieën
  • De procedure
  • De resultaten
  • Risico’s en complicaties
  • Voor- en nadelen van ETS

Als er gekozen wordt voor een ETS-behandeling dan zul je geopereerd moeten worden. Op de dag van de operatie moet je nuchter zijn. Na de operatie moet je nog één dag in het ziekenhuis verblijven.

De ETS-behandeling en Botox-behandeling in detail

Een iontoforese behandeling of behandeling met een atopisch middel kun je vaak via je huisarts aanvragen. Wanneer dit niet voldoende effect heeft dan ben je wellicht een goede kandidaat voor een Botox of ETS-behandeling.

Botox behandeling handen

Engelse video waarin een Botox-behandeling tegen zweethanden wordt uitgevoerd. In de video wordt gebruik gemaakt van een speciaal apparaat dat de huid koelt.

Een Botox behandeling van de handen kan meestal binnen 10 a 20 minuten worden uitgevoerd.

Omdat de behandeling erg pijnlijk kan zijn als er direct behandeld wordt, kiezen veel klinieken er voor om de huid te koelen. Dit kan bijvoorbeeld door middel van ijs, of met een speciaal apparaat. Zelfs wanneer er gebruik wordt gemaakt van koeling, moet je er rekening mee houden dat je de behandeling zult voelen. Er wordt daarom ook wel eens gekozen om de Botox-behandeling onder narcose of sedatie uit te voeren. Sedatie of narcose zal de kosten van de behandeling over het algemeen wel flink doen stijgen.

Endoscopische thoracale sympathectomie

Deze operatie duurt inclusief de narcose ongeveer een uur. Vaak wordt een dubbelzijdige operatie gedaan, waarbij beide handen in één operatie behandeld worden. Het is ook mogelijk om eerst één hand te behandelen. Dan wordt gekozen voor de hand waar de patiënt het meeste last van heeft.

Bij een dubbelzijdige behandeling worden aan elke kant van de borstkas twee sneetjes van 5 millimeter gemaakt. In één sneetje gaat de camera en via het andere sneetje kan de chirurg werken. Om goed bij de zenuw te kunnen, is het nodig om de long een beetje in te laten zakken. Dan ontstaat er genoeg ruimte om de operatie uit te kunnen voeren.

De chirurg kan de zenuw in beeld brengen met de camera. Vervolgens wordt de zenuw op een specifieke plek uitgeschakeld met behulp van twee clips. Voor de behandeling van zweethanden wordt de zenuw uitgeschakeld ter hoogte van de tweede rib.

Endoscopische thoracale sympathectomie kan niet uitgevoerd worden bij mensen die eerder een operatie aan de longen hebben ondergaan.

Aan het eind van de operatie wordt de long weer geheel ontplooid. De wondjes worden gehecht. Een uur na de operatie wordt er een röntgenfoto gemaakt om te kijken of de longen weer goed ontplooid zijn en om de ligging van de clips te controleren. De ingreep wordt uitgevoerd onder algehele narcose.

Zoek een kliniek bij jou in de buurt en maak direct een afspraak!

Herstel na de behandeling

Na een behandeling met Botox kun je in principe direct weer alles doen. Er kan soms een kleine tijdelijke spierzwakte van de handen optreden. Houdt hier rekening mee.

Na een ETS-operatie wordt je naar de verpleegafdeling gebracht en moet je daar nog één nacht blijven. Als er veel pijnklachten zijn en/of misselijkheid, kan er voor gekozen worden om dit verblijf met nog een extra dag te verlengen. Na ongeveer zes weken wordt een controleafspraak gemaakt.

Er worden na de operatie pijnstillers meegegeven tegen de pijn. Als je je weer goed voelt, mag je weer naar school of aan het werk. Meestal is dit het geval na enkele dagen. Na één week mogen de hechtpleisters verwijderd worden. De hechtingen lossen vanzelf op, dus je hoeft niet terug te komen om ze te laten verwijderen. De wondjes zullen na ongeveer twee weken volledig hersteld zijn.

De eerste dag na de operatie mag je al douchen of een bad nemen. De eerste vier tot zes weken na de operatie mag je niet vliegen.

Risico’s en complicaties

De risico's en bijwerkingen hangen af van de gekozen behandeling.

Risico's en bijwerkingen bij een Botox-behandeling

De bijwerkingen van een Botox behandeling van de handen zijn meestal beperkt. Je moet onder andere rekening houden met wat lichte gevoeligheid van de handen na de behandeling en misschien wat blauwe plekken. Bij sommige patiënten treedt er daarnaast soms ook een tijdelijke lichte spierzwakte in de handen op.

Risico's en bijwerkingen bij Endoscopische Thoracale Sympathectomie

Complicaties treden weinig op bij deze ingreep. Toch moet er rekening mee worden gehouden. Complicaties die voor kunnen komen, zijn:

  • Een (na)bloeding.
  • Een infectie.
  • Een klaplong.
  • Het Syndroom van Horner: Hierbij heb je een kleine pupil en een hangend ooglid door het te hoog uitschakelen van de zenuw.
  • Subcutaan emfyseem.
  • Compensatoir zweten: Hierbij ga je meer zweten op andere plekken. Dit treedt bij 30-35% van de patiënten op.
  • Na de ingreep kan een lage hartslag ontstaan. Dit herstelt weer binnen enkele maanden.

Resultaat

Het resultaat is vooral afhankelijk van de behandeling die je kiest. Zo is Botox een tijdelijke behandleing, terwijl ETC in principe een blijvend effect geeft.

Resultaat bij een Botox behandeling

Het resultaat is vaak goed. Veel mensen hebben na de behandeling geen last meer van zweethanden. Het effect houdt meestal tenminste drie maanden aan en maximaal ongeveer een half jaar. Hierna kun je opnieuw een Botox-behandeling ondergaan.

Resultaat bij Endoscopische Thoracale Sympathectomie

De kans op succes van de operatie is groot. In 95-99% helpt de operatie tegen zweethanden. Het effect is meestal gelijk te zien. Er is bijna altijd sprake van een droge warme hand. In de meeste gevallen is het resultaat blijvend, maar bij twee op de honderd patiënten zal het effect niet krachtig genoeg zijn. Ook zijn er patiënten waarbij de zenuw na enkele jaren via een omweg de functie weer overneemt en de zweethanden weer terug komen.

Klinieken en kosten

In Nederland vind je 10 ZKN-gecertificeerde klinieken die een behandeling tegen zweethanden aanbieden. De kosten van een behandeling tegen zweethanden bedragen gemiddeld € 635,00.