Een borstreconstructie is de wederopbouw van één of beide borsten na een borstamputatie. Meestal wordt de reconstructie uitgevoerd na een borstamputatie die het gevolg is van borstkanker.

Bij vrijwel alle vrouwen is een borstreconstructie mogelijk. Ook als de huid beschadigd is door bijvoorbeeld bestraling. Bij bestraling na een borstamputatie wordt echter wel aangeraden enkele jaren met een reconstructie te wachten. Zo is er voldoende tijd voor het bestraalde gebied van huid en borstweefsel om te herstellen.

Het consult

In het gesprek met de plastische chirurg kunnen jouw vragen en verwachtingen besproken worden. De arts zal uitleggen wat de mogelijke methoden zijn voor de borstreconstructie. Ook zal de arts in samenspraak met jou gaan beoordelen welke methode het meest geschikt is in jouw specifieke geval. Als de borstamputatie nog niet heeft plaatsgevonden dan zal de arts je borsten bekijken en onderzoeken. Zo kan bekeken en gemeten worden waar bijvoorbeeld de tepel geplaatst zal worden op de borst. Verder kunnen de volgende zaken aan bod komen tijdens het consult:

  • Medische voorgeschiedenis
  • Gebruik van medicijnen
  • Allergieën
  • De verschillende behandelopties
  • De te verwachten uitkomsten van de borstreconstructie

Voor de operatie

Het gebruik van sommige medicijnen moet een paar dagen voor de operatie gestopt worden. Voorbeelden hiervan zijn aspirine en ibuprofen, zij kunnen bloedingen vergroten. Roken zorgt voor een verhoogde kans op een verstoorde wondgenezing en moet minstens zes weken voor de operatie gestopt worden. Bij overgewicht wordt je vaak eerst door de chirurg gevraagd af te vallen voor de operatie plaats kan vinden. Verder zal de narcose uitgelegd worden door de anesthesioloog. Ook zal er een lichamelijk onderzoek plaatsvinden op de dag van de operatie of de dag ervoor.

Methodes om borsten te reconstrueren

In het verleden moest vaak vele jaren gewacht worden voor een borstreconstructie kon worden uitgevoerd. Nu kan een borstreconstructie plaatsvinden na beëindiging van bestraling en/of chemotherapie. Ook is het mogelijk om tijdens dezelfde operatie als waarin borstamputatie plaatsvindt, een borstreconstructie uit te voeren. Er zijn verschillende plastisch chirurgische technieken voor het reconstrueren van één of beide borsten. Dit zijn de verschillende manieren:

  • Borstreconstructie met Prothese
  • Weefselexpansie
  • Directe borstreconstructie
  • Borstreconstructie met eigen weefsel:
    • Rugspier + huid + eventueel prothese
    • Vetweefsel van de buik + huid
    • Borstreconstructie met lipofilling

Voor alle ingrepen geldt dat er ook een tepelreconstructie uitgevoerd kan worden.

afbeelding Borstreconstructie
Borstreconstructie met prothese

Borstreconstructie met prothese

Een prothese (implantaat) bestaat uit een siliconenomhulsel gevuld met siliconengel, zoutoplossing of beide. Als de huid voldoende soepel is en de borstspier nog intact, wordt een prothese geplaatst omdat dit de relatief simpelste ingreep is. Het litteken van de amputatie wordt gebruikt om de prothese te plaatsen. De ingreep duurt ongeveer een uur. Je wordt opgenomen in het ziekenhuis voor 4 à 5 dagen.

Borstreconstructie met prothese & weefselexpansie

Wanneer er te weinig huid over is om een prothese onder te plaatsen en de huid wel van goede kwaliteit is, is oprekking van de huid nodig (weefselexpansie). Dit gebeurt door het plaatsen van een lege prothese met vulventiel onder de huid, een soort lege ballon. Dit wordt ook wel een expander genoemd. Door het geleidelijk aan vullen van de ballon met fysiologische zoutoplossing, rekt de huid op tot de gewenste cupmaat is bereikt. De expander wordt via het litteken van de amputatie geplaatst tijdens een operatie die ongeveer een uur duurt. Hiervoor is een opname van 1 tot 5 dagen in het ziekenhuis nodig.

Na twee weken herstel kan er met het vullen begonnen worden. Dit gaat in etappes. Hiervoor moet je in een periode van vier tot acht weken naar de polikliniek. Het vullen gebeurt met een injectienaald en duurt ongeveer twee minuten. De borst insmeren met olie of een vettige crème maakt het oprekken makkelijker. Als de gewenste grootte is bereikt, volgt een rustperiode van drie tot zes maanden. Hierna kan de vulballon vervangen worden door een definitieve prothese waarbij ook eventueel de vorm aangepast kan worden. Een tepelreconstructie kan hierna gedaan worden.

Directe borstreconstructie

Een directe borstreconstructie is een borstreconstructie die plaatsvindt vlak na de borstamputatie. Bij de borstamputatie wordt de hele borstklier verwijderd maar blijft de huid bewaard. Tijdens dezelfde operatie kan dan de huid weer worden opgevuld. Dit kan zowel met een prothese als met eigen weefsel van de buik of rug. De voordelen van de directe borstreconstructie zijn dat de huid niet opgerekt hoeft te worden, er minder operaties nodig zijn en er vaak een litteken minder overblijft.

Reconstructie met eigen weefsel

Voor een borstreconstructie met eigen weefsel kan voor verschillende opties gekozen worden.

Borstreconstructie met buik- of rugspier en huid

Een spier van de buik of rug met bijbehorende huid kan gebruikt worden voor het vormen van een nieuwe borst. Dit gebeurt vaak als de borstspier weggehaald is tijdens de borstamputatie of als er weinig huid van goede kwaliteit is. Bij het gebruik van de huid met rugspier, wordt vaak ook nog een prothese ingebracht. Het litteken op de rug valt meestal onder de bh-band maar soms is een schuin over de rug lopend litteken onvermijdelijk. De ingreep duurt ongeveer 2 tot 3 uur. De opname in het ziekenhuis bedraagt tussen de 5 en 7 dagen.

Borstreconstructie met huid en vetweefsel van de buik

Bij het gebruik van de huid met vetweefsel van de buik is een prothese niet nodig. Deze ingreep kan alleen plaatsvinden als er voldoende huid- en een vetoverschot op de buik is. Indien gewenst kan bij deze ingreep ook de buikspier gebruikt worden. Het voordeel van deze ingreep is dat er geen prothese gebruikt wordt bij de borstreconstructie. Ook voelt de nieuwe borst zachter aan dan bij een prothese. De nadelen zijn een verslapping van de buikwand en een groot litteken op de buik. De operatie duurt ongeveer 4 tot 10 uur, dit is vooral afhankelijk van een eenzijdige of dubbelzijdige reconstructie. Opname in het ziekenhuis duurt tussen de 7 en 10 dagen.

Reconstructie met lipofilling

Een borstreconstructie met lipofilling wordt steeds vaker uitgevoerd als aanvulling op één van de eerder genoemde methodes om borsten te reconstrueren. Bij deze methode wordt m.b.v. liposuctie vet weggezogen van bijvoorbeeld de buik of heupen en ingespoten in de borst. Dit zorgt voor een natuurlijke vergroting van de borsten.

Tot op heden wordt lipofilling niet vergoed door verzekeraars. Er ligt echter wel een voorstel om lipofilling op te nemen in het basispakket, dus wellicht dat later in 2014 ook deze behandeling onder de verzekerde zorg zal vallen.

Zie ook: borstvergroting met eigen vet voor meer informatie over lipofilling.

Tepelreconstructie

Meestal vindt een tepelreconstructie 4 tot 6 maanden na de borstreconstructie plaats. Voor de nieuwe tepel kan weefsel van de andere tepel gebruikt worden of plaatselijk aanwezige huid. De tepel en tepelhof worden getatoeëerd. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving. Wanneer er een operatie plaatsvindt waarbij de gereconstrueerde borst en de normale borst aan elkaar aangepast worden voor symmetrie, wordt vaak tegelijk een tepelreconstructie gedaan.

Na een borstreconstructie worden dunne slangetjes (drains) in het wondgebied geplaatst om wondvocht af te voeren. Deze worden na enkele dagen weer weggehaald. Wanneer je na ontslag uit het ziekenhuis terug moet komen op het spreekuur worden eventuele hechtingen verwijderd.

Herstel na de borstreconstructie

Soms is er lange tijd nodig om van een borstreconstructie te herstellen. Het wordt aangeraden om in ieder geval de eerste zes weken na de operatie rustig aan te doen, zodat de wond goed kan herstellen. Mogelijke zwelling kan tegengegaan worden met een strakke band of een stevige bh. De in jouw specifieke geval geldende instructies en vooruitzichten kan de plastisch chirurg je duidelijk uitleggen.

Risico's en complicaties

Zoals aan iedere operatie zijn ook aan een borstreconstructie bepaalde risico’s verbonden. Zo kan het nodig zijn om een tweede keer onder het mes te gaan om symmetrie te bereiken. Hierbij wordt eventueel de gezonde borst aangepast, een verkleining of versteviging van de gezonde borst kan nodig zijn.

Mogelijke complicaties van borstreconstruerende operaties zijn:

  • Infectie van de expander
  • Het bloot komen liggen van de expander
  • Na bestraling kan de weefselrekking moeizamer verlopen
  • Gedeeltelijke of gehele afsterving van de huidflap
  • Wondinfectie
  • Nabloeding
  • Inkapseling van de prothese door bindweefsel
  • Algemene risico’s van narcose

Het resultaat

Het duurt enige tijd voordat de littekens van de operatie vervagen. Het kan ook enkele dagen tot weken duren voordat er enig gevoel terugkeerd in de gereconstrueerde borst. Voorafgaand aan de borstreconstructie is het belangrijk een reëel beeld te hebben van de uitkomsten. Een gereconstrueerde borst zal altijd verschillen van een natuurlijke borst in vorm, grootte en gevoel. Daarnaast zijn er vaak meerdere operaties nodig. Een borstreconstructie moet niet onderschat worden, zowel lichamelijk als psychisch kan het zwaar zijn.

De meeste vrouwen zijn na een borstreconstructie tevreden met het resultaat en voelen zich zelfverzekerder en prettiger dan voor de operatie.

Klinieken

Op dit moment hebben wij geen klinieken geïndexeerd die een borstreconstructie aanbieden.