Als de huid beschadigd raakt kan littekenvorming optreden. Beschadiging van de huid kan ontstaan door onder andere snijwonden, schaafwonden, scheurwonden, brandwonden en bijtwonden. Maar ook bijvoorbeeld door een ontsteking of acne.

De wondheling is per persoon verschillend en er zijn veel (genetische) factoren die gezamenlijk bepalen hoe een litteken er uit komt te zien. Mensen met een donkere huid en mensen met juist een zeer lichte huid en rossig haar hebben vaker overmatige littekenvorming na beschadiging van de huid. Ook geeft huidbeschadiging op bepaalde plaatsen op het lichaam een grotere kans op vorming van een litteken.

Er zijn verschillende problemen die kunnen ontstaan bij littekenvorming:

  • Het dik worden van het litteken (hypertrofisch litteken), waarbij ook roodheid en jeuk voor kunnen komen maar wat vaak vanzelf overgaat.
  • Groei van wild vlees en hard littekenweefsel (keloïd) rondom en buiten de grenzen van het oorspronkelijke litteken die niet vanzelf stopt.
  • Het samentrekken van de huid en het onderliggende weefsel tijdens het helen (littekencontracturen). Dit kan pijnlijk zijn en voor bewegingsbeperking zorgen als het litteken langs een gewricht loopt. Littekencontracturen komen voor als er veel weefselverlies is zoals bij brandwonden.

Wanneer een wond niet mooi genezen is, kan je ervoor kiezen om het litteken te laten verbeteren door de plastische chirurg. Er zal altijd een litteken overblijven. Ook kan aan de grootte van het litteken weinig gedaan worden. De plastische chirurg probeert de vorm van het litteken te verbeteren en het minder opvallend te maken. De uitkomst van een littekencorrectie is onzeker, omdat zoals gezegd (ook de nieuwe) littekenvorming lastig te voorspellen is.

Het consult

Tijdens het gesprek met de arts heb je de mogelijkheid vragen te stellen en om uitleg of meer informatie te vragen. De plastische chirurg zal vragen waarom je een littekencorrectie wil en wat je verwachting van de ingreep en het resultaat is. De volgende zaken kunnen ook aan bod komen tijdens het consult:

  • Je medische voorgeschiedenis.
  • Je huidige gezondheid, allergieën & medicijngebruik.
  • Vragen die betrekking hebben op mogelijke risicofactoren.
  • Het bekijken van je litteken en er eventueel foto’s van maken voor in je dossier.
  • Het bespreken van het te verwachten resultaat en mogelijke complicaties.
  • Een advies voor de best passende behandeling.

De littekencorrectie

Voor nieuwe, nog actieve littekens is tijd de beste behandeling; uiteindelijk zullen littekens minder dik en bleker worden.

Ook hypertrofische littekens kunnen na verloop van tijd dunner en licht van kleur worden.

Voor de behandeling van slecht geheelde littekens zijn verschillende opties mogelijk. Samen met je arts kun je beslissen voor welke behandeling jij in aanmerking komt. Soms is slechts iets kleins nodig voor een groot effect en in andere gevallen is een combinatie van behandelingen nodig. De mogelijkheden voor littekencorrectie zijn:

afbeelding Litteken verwijderen
Littekens als gevolg van acne worden vaak behandeld met laser.
  • Corticosteroïden pleisters, tape of injecties
    Corticosteroid stopt de productie van collageen en vertraagt de groei van littekenweefsel.
  • Siliconen laagje over het litteken plaatsen
    Het aanbrengen van een siliconenlaag kan de omvang van een hypertrofisch litteken aanzienlijk verkleinen. Hoe het werkt is onbekend.
  • Druktherapie met verband
    Bij grote littekens op de rug en de buik kan druktherapie worden toegepast. Hiervoor krijg je een speciaal drukpak aangemeten dat druk uitoefent op de littekens.
  • Chemische peeling bij acné littekens
  • Huidtransplantatie bij (grote) brandwonden
  • Dermatografie
    Medische tatoeage voor het verbergen van het litteken.
  • Lasertherapie
    Lasertherapie kan een zeer effectieve behandeling zijn bij littekens. Het wordt vooral toegepast bij acne littekens en andere kleinere littekens.
  • Littekencorrectie, chirurgisch
    Deze optie wordt hieronder uitgebreid besproken.

Chirurgische littekencorrectie

Als de kans groot is dat een nieuw gemaakt litteken er mooier uit zal komen te zien dan het bestaande litteken, kan een chirurgische littekencorrectie uitgevoerd worden. Een bestaand litteken kan slecht geheeld zijn door complicaties bij de initiële heling of door de omstandigheden waaronder het litteken ontstaan is.

Bij chirurgische littekencorrectie wordt het oude litteken verwijderd. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving. Met behulp van diverse plastische chirurgische technieken wordt de nieuwe wond gerepareerd. Hierbij wordt erop gelet het litteken zo te plaatsen dat het zo min mogelijk opvalt. Dit kan bijvoorbeeld in een al bestaande huidplooi zijn. De duur van de ingreep hangt af van de grootte en de plek van het litteken.

De pijn na de ingreep is meestal minimaal. Hechtingen in het gezicht worden meestal verwijderd na 4 tot 6 dagen. Hechtingen op een andere plek op het lichaam worden meestal verwijderd na ongeveer 7 tot 10 dagen. Ook wordt wel gebruik gemaakt van oplosbare hechtingen, die niet verwijderd hoeven worden.

Zoek een kliniek bij jou in de buurt en maak direct een afspraak!

Herstel na de littekencorrectie

De belasting van de niet-chirurgische behandelingen zoals de corticosteroëden tape is minimaal en daarom is er eigenlijk geen sprake van een ‘herstel na de behandeling’. De chirurgische littekencorrectie is iets meer belastend maar ook dit is een lichte ingreep. De pijn na de operatie is vaak gering. Wanneer je hier toch last van hebt, kun je hier tegen paracetamol slikken.

De mogelijke zwelling en pijn kunnen tot ongeveer twee weken na de ingreep duren. De heling van het litteken gaat langzaam. Het vervagen van het litteken kan zes maanden tot een jaar in beslag nemen. Littekens kunnen gevoelig zijn voor de zon. Hiervoor is het goed gebruiken van zonnebrandcrème een oplossing.

Risico’s en complicaties van het verwijderen van een litteken

De chirurgische littekencorrectie vindt meestal plaats onder plaatselijke verdoving. Daarom is er van de risico’s van een gehele narcose geen sprake. De mogelijke complicaties zijn:

  • Allergische reactie op de verdoving
  • Nabloeding
  • Een dik, rood, jeukend litteken
  • Ontsteking
  • Minder goede heling dan het ‘oude’ litteken
  • Veranderingen in gevoelssensatie
  • Pijn

Het resultaat

De te verwachten resultaten hangen af van de gekozen behandelmethode.

De niet-chirurgische behandelingen zorgen voor een versneld helingsproces en een resultaat op de langere termijn. Wanneer dit te weinig resultaat oplevert, kan alsnog gekozen worden voor een operatieve littekencorrectie.

Bij chirurgische littekencorrecties wordt een nieuw litteken gevormd. Omdat het een nieuw litteken is, zal het eerst rood zijn en mogelijk ook enigszins opgezet. De duur van het vervagen van het litteken is afhankelijk van je huidtype en van de locatie van het litteken. Voor de totale heling van het litteken staat 6 maanden tot een jaar. De arts zal het litteken zo maken dat deze minder lelijk en/of opvallend is dan het oude litteken.

De meeste patiënten zijn tevreden over het resultaat.

Klinieken en kosten

In Nederland vind je 21 ZKN-gecertificeerde klinieken die een littekencorrectie aanbieden. De kosten van een littekencorrectie bedragen gemiddeld € 525,96.