Pigment is de bruine kleurstof die onze huid aanmaakt bij blootstelling aan de zon. Pigment is bedoeld om de schadelijke straling van de zon te absorberen en onderliggend weefsel te beschermen.

Het belangrijkste pigment is melanine. De cellen die pigment maken, liggen diep in de huid. Hier wordt pigment verpakt in kleine korreltjes, die naar de opperhuid worden verplaatst. Pas als deze korreltjes in de opperhuid zitten, zijn ze zichtbaar.

Soms is de pigmentverdeling in de opperhuid minder mooi omdat de verdeling onregelmatig is. Voorbeelden hiervan zijn sproeten en ouderdomsvlekken. Deze vlekken ontstaan niet alleen op de huid als deze wordt blootgesteld aan de zon, maar soms ook spontaan. Dit gebeurt vooral bij mensen met een lichte huid.

De belangrijkste oorzaken van de vlekken zijn: blootstelling aan de zon, huidveroudering, ontsteking aan de huid, hormonale schommelingen en genetische aanleg. De meeste mensen krijgen de vlekken op de handen en in het gezicht, omdat deze lichaamsdelen veel bloot staan aan de zon. Deze pigmentophopingen zijn niet schadelijk, maar kunnen door de drager als lelijk worden ervaren. Soms is er sprake van schaamte.

Pigmentvlekken verwijderen - de behandeling

Pigmentvlekken kunnen op zeer veel manieren worden verwijderd of vervaagd. Vaak gebruikte methodes zijn:

  • Peelings
  • Laserbehandeling
  • OPL- of IPL-behandeling
  • Coagulatie

Het is raadzaam om pigmentvlekken voorafgaand aan behandelingen te laten controleren door de huisarts of dermatoloog. Sommige vlekken kunnen kankercellen bevatten die mogelijk kwaadaardig zijn. Behandeling kan het groeiproces van de kankercellen bevorderen, waardoor een melanoom (huidkanker) kan ontstaan.

Mensen met een donkere huidskleur moeten terughoudend zijn met het behandelen van pigmentvlekken omdat contrastverschil op hun huid veel beter zichtbaar is. Een behandeling kan de situatie erger maken dan hij is. Raadpleeg daarom altijd een arts.

Pigmentvlekken verwijderen met een peeling

afbeelding Pigmentvlekken verwijderen
Je kunt zelf met 'huismiddeltjes' je huid een peeling geven.

Een peeling is in feite niets anders dan een chemische behandeling waarmee de bovenste huidcellen van de opperhuid weg worden gehaald. De pigmentkorreltjes die in die cellen aanwezig zijn, worden mee verwijderd. Dit proces moet meerdere keren worden herhaald om de vlek helemaal te laten verdwijnen.

Er zijn diverse klinieken die professionele peelings aanbieden. De resultaten zijn vaak erg goed te noemen. Het grote voordeel van een peeling bij een kliniek is dat ook andere oneffenheden en rimpels minder worden.

Je kunt ook zelf een peeling uitvoeren. Peelen kan met (fruit)zuur uit huismiddeltjes. Men smeert met citroensap, karnemelk, papaya, ananas en ui, een enkeling gebruikt zoethoutextract. Huismiddeltjes werken wel, maar het duurt vaak lang voordat de vlek lichter van tint wordt. Reken op 8 weken bij dagelijks smeren. Lichte sproeten zullen waarschijnlijk wel verdwijnen, maar voor intense vlekken zijn huismiddeltjes niet aan te bevelen. Het gebruik is ook niet zonder gevaar, vooral citroensap is erg sterk en kan de huid behoorlijk irriteren.

Er zijn ook crèmes beschikbaar bij de apotheek en drogist. De crèmes peelen net als de huismiddeltjes door een zuur bestanddeel. Het resultaat is vaak na enkele weken zichtbaar. Deze crèmes bevatten doorgaans ook bestanddelen om de huid te voeden (zink, magnesium, koper) en een element dat uv-straling blokkeert. Veel crèmes beloven volledig resultaat, maar dat wordt meestal niet bereikt. De vlekken worden wel minder, maar verdwijnen vaak niet volledig. Ook hier bestaat risico op huidirritatie.

Pigmentvlekken verwijderen met chemische peeling

Cosmetische klinieken bieden chemische peelings aan. Hierbij brengt een arts een middel aan op de huid om de bovenste huidlaag te verwijderen. Veel gebruikte producten zijn TCA (trichloorazijnzuur) en fruitzuren. Na analyse van de vlek bepaalt de arts of behandeling mogelijk is. Bij behandeling zal hij de concentratie van het zuur en de tijdsduur van het contact tussen het zuur en de huid afstemmen op de vlek.

In de maand voorafgaand aan de chemische peeling dient de zon vermeden te worden en moet voor het slapengaan een crème op de vlek worden aangebracht om de hoornlaag te verdunnen.

Op de dag van de behandeling brengt de arts met een wattenstaafje het zuur aan op de huid. Na het aanbrengen treedt verkleuring van de huid op. De huid wordt lichter van kleur, dit heet ‘frosting’. Dit effect helpt de arts om het proces van de peeling te bewaken. Hij wil niet dat het zuur doordringt in de diepere huidlaag, anders kan een litteken ontstaan.

Na de behandeling kun je direct naar huis. Er moet een beschermende crème worden aangebracht en de zon dient vermeden te worden. Enkele dagen na de behandeling zal de huid gaan schilferen, waarna nieuwe huid in de plaats van de vlek komt. Bij intense vlekken kan het proces worden herhaald. Compleet verwijderen van vlekken is met deze methode mogelijk, maar niet te garanderen. Zie ook ons artikel over chemische peeling voor meer informatie over deze behandeling.

Pigmentvlekken verwijderen met laser

Laser is een lichtgolf buiten het zichtbare spectrum, de golf kent maar één frequentie en is daardoor goed te richten op één specifieke plek.

Vooraf zal de arts de pigmentvlek beoordelen op geschiktheid voor laserbehandeling. Daarna volgt een intakegesprek en een testbehandeling. Tijdens deze behandeling worden vlekken op minder opvallende plaatsen met de laser behandeld om te kijken of de behandeling succesvol zal zijn. Daarna volgt prijsopgave en een plan van behandeling.

Er zijn ook niet-artsen die deze behandeling aanbieden. Doorgaans hebben deze mensen voldoende achtergrondkennis om goed te behandelen. Het komt echter voor dat er onprofessioneel gewerkt wordt, met kans op lelijke littekens. Pas dus op met thuisbehandelaars en goedkope adresjes.

Tijdens de behandeling wordt het pigment in de huidcellen met laserlicht kapotgeschoten, terwijl de omliggende cellen grotendeels onbeschadigd blijven. Dit voelt alsof er speldenprikjes in de huid worden gegeven. Eventueel kan gebruik worden gemaakt van een verdovende gel of een lokale verdoving. Tijdens het laseren kan de huid licht zwellen en rood kleuren.

Men kan na de behandeling direct naar huis. De vlek zal in de dagen na de behandeling eerst donkerder en daarna lichter worden. Vaak moet de behandeling een aantal keren worden herhaald. Laser is in veel gevallen effectief, maar ook hier geldt, er is geen garantie op volledige verwijdering.

IPL

IPL staat voor Intense Pulsed Light. IPL lijkt op laser maar maakt gebruik van lichtpulsen in het zichtbare spectrum, op meerdere golflengten. Hierdoor kan minder gericht op de pigmentkorrels worden geschoten. Daarom is de methode vooral geschikt voor pigmentvlekken die door de zon zijn ontstaan. Diepere vlekken kunnen beter met laser worden behandeld. De uitvoering van de behandeling is gelijk aan die van laser.

Ook hier geldt dat de betrouwbaarheid van de behandelaars vooraf goed moet worden beoordeeld.

Zoek een kliniek bij jou in de buurt en maak direct een afspraak!

Risico’s en complicaties van pigmentvlekken verwijderen

Bovenstaande behandelingen zijn erop gericht de huid lichtelijk te beschadigen. De voornaamste risico’s zijn lichte tot ernstige beschadiging van de huid. Voorkomende complicaties zijn roodheid, branderigheid en irritatie van het behandelde huidoppervlak. Voorts kan de huid verkleuren op een manier die niet gewenst is, hierdoor ontstaan lelijke contrasten. Bij mensen met een donkere huidskleur is het risico op deze complicatie het grootst.

Bij peelings kan er daarnaast nog een allergische reactie optreden. Deze kan gepaard gaan met koorts en vorming van blaasjes.

Om te voorkomen dat mogelijke huidkankercellen in de vlekken uitgroeien tot een melanoom dienen vlekken voor behandeling altijd onderzocht te worden op kanker. Dit kan via de huisarts.

Het resultaat

Afhankelijk van de vlek en de gekozen behandeling verdwijnt een vlek in grote mate of zelfs geheel na behandeling. Helaas is dit effect niet blijvend, de huid vernieuwt zich immers en dat geldt ook voor aangemaakt pigment. Gebruik van zonnebrandproducten en het vermijden van blootstelling aan zonlicht verlengen de duur van het resultaat.

Klinieken en kosten

In Nederland vind je 12 ZKN-gecertificeerde klinieken die een pigmentvlek behandeling aanbieden. De kosten van een pigmentvlek behandeling bedragen gemiddeld € 97,86.