Een besnijdenis, ook wel circumcisie genoemd, is een operatie waarbij de voorhuid van de penis wordt verwijderd. De voorhuid is de huid die bij geboorte de eikel bedekt. Wereldwijd gezien wordt een besnijdenis meestal om culturele of religieuze redenen uitgevoerd. Bij volwassenen kan een besnijdenis echter ook uitgevoerd worden vanwege cosmetische of medische redenen.

Culturele en Religieuze besnijdenis

Besnijdenissen worden bij (jonge) jongens vaak uitgevoerd vanwege religieuze motieven. Bij kinderen wordt een besnijdenis soms al binnen enkele dagen tot weken na de geboorte uitgevoerd. Meestal schrijven de religieuze regels voor dat een kind voor de puberteit besneden moet worden. Voor de medische procedure op zich, maakt het niet uit wanneer de besnijdenis wordt uitgevoerd. Een besnijdenis kan net zo goed bij kinderen als bij volwassenen worden uitgevoerd.

Medische besnijdenis

De meest voorkomende reden voor een besnijdenis bij volwassen mannen is fimosis, oftewel een te nauwe voorhuid. Fimosis kan leiden tot diverse klachten, bijvoorbeeld bij het plassen of tijdens de seks. Wanneer er sprake is van steeds terugkerende pijnklachten en/of ontstekingen van de eikel of de voorhuid, dan wordt vaak een besnijdenis uitgevoerd.

Sommige mannen hebben daarnaast het probleem dat de voorhuid terug is getrokken en opgezwollen is. De voorhuid kan dan niet meer worden teruggeschoven over de eikel. Hierdoor ontstaan ook ontstekingen of beschadigingen van de voorhuid. Een besnijdenis kan het probleem dan oplossen.

Cosmetische besnijdenis

Naast religieuze, culturele of medische redenen zijn er tal van andere redenen waarom mannen zich laten besnijden. Sommige mannen vinden het hygiënischer om hun penis te laten besnijden: zonder voorhuid kunnen ze de penis makkelijker schoonmaken.

Ook kan een besnijdenis worden uitgevoerd om schoonheidsredenen: sommige mannen en vrouwen vinden het mooier als de penis is besneden.

Bij sommige mannen die een probleem hebben met te vroeg klaar komen, kan een besnijdenis een oplossing zijn. Door besnijdenis komt de eikel bloot te liggen. Er zal zich vervolgens een beschermlaagje over de eikel vormen. Door het beschermende laagje op de eikel wordt deze iets minder gevoelig en komt de man meestal minder snel klaar.

Het consult

Als de besnijdenis bij een kind van +/- 4 jaar oud of ouder zal worden uitgevoerd, dan moet je je kind hierop voorbereiden door er van te voren wat over te vertellen. Vertel dan bijvoorbeeld dat hij straks een prikje krijgt en dat er dan een velletje van zijn penis zal worden afgesneden. Voor de besnijdenis kun je een paracetamol nemen. Het is handig om schoon ondergoed mee te nemen. Voor baby’s en kinderen is het verstandig om wat te drinken mee te nemen om na de besnijdenis te geven. Voordat de besnijdenis zal plaatsvinden zal er een lichamelijk onderzoek plaatsvinden. De penis wordt bekeken en er wordt bepaald of de penis geschikt is om een besnijdenis bij uit te voeren. Ook zal er informatie worden gegeven over de behandeling, de risico’s en het herstel. Ook zal de medische voorgeschiedenis worden besproken en is er tijd en ruimte om vragen te stellen.

Besnijdenis - de ingreep

De besnijdenis wordt vrijwel altijd uitgevoerd onder lokale verdoving. Eerst wordt er een verdovende zalf op de penis aangebracht. Hierna zal er een prik met een verdovende vloeistof in de basis van de penis worden gegeven. De penis zal verolgens voor enige tijd gevoelloos zijn.

Zodra de verdoving werkt kan begonnen worden met de operatie. Een besnijdenis is een relatief kleine ingreep: meestal duurt de ingreep ongeveer een kwartier tot maximaal drie kwartier.

Er zijn verschillende methoden om een besnijdenis uit te voeren. De meest gebruikte methodes zijn:

  • Besnijdenis d.m.v. de klemmethode, ook wel klembesnijdenis genoemd.
  • Besnijdenis d.m.v. de klassieke hechtmethode, ook wel klassieke besnijdenis genoemd.

Klembesnijdenis

illustratie Besnijdenis
Bij een besnijdenis d.m.v. de klemmethode wordt een klemring over de eikel geplaatst.

Bij de klemmethode wordt de voorhuid eerst losgemaakt van de eikel. Daarna wordt een klemring over de eikel geplaatst. De overtollige huid wordt teruggeschoven over de klem heen. Daarna wordt hier weer een klem ring geplaatst. De huid zit dus tussen de twee ringetjes. De buitenste ring wordt aangetrokken zodat je bloedvaten worden afgeklemd. Hierdoor vindt er bijna geen bloedverlies plaats. Na het afklemmen zal de overtollige huid worden weggesneden.

De klem blijft na de operatie om de penis zitten, hierdoor zijn er geen hechtingen nodig. Bij de nacontrole, die meestal 5 dagen tot een week na de ingreep zal plaatsvinden, kan de klem worden verwijderd.

Klassieke besnijdenis

plaatje Besnijdenis
Een klassieke besnijdenis. (Foto © MrArifnajafov)

Bij de hechting methode wordt de voorhuid weggesneden. Hierbij worden geen klemmetjes gebruikt. De bloedvaatjes die bloeden worden snel dichtgemaakt. Hierna worden er hechtingen bij de basis van de eikel geplaatst. Deze hechtingen lossen meestal na 7 dagen op. Ook bij deze methode zal de nacontrole na ongeveer een week plaatsvinden.

De arts beslist meestal welke methode het meest geschikt is. Wel kun je zelf aangeven welke methode je voorkeur heeft, zodat de arts hier rekening mee kan houden.

Herstel na de besnijdenis

In de eerste dagen na de besnijdenis kan de eikel erg gevoelig zijn. Ook kan het zo zijn dat de eikel er rood en opgezwollen uitziet. Dit komt omdat er voor de besnijdenis vaak sprake is van een verkleving van de voorhuid met de eikel. Deze moeten worden losgemaakt voordat de voorhuid kan worden verwijderd.

Bij pijn mogen er pijnstillers zoals paracetamol of een zetpil worden gebruikt. Het wordt aangeraden om contact op te nemen met de huisarts als:

  • De roodheid erger wordt;
  • Er meer zwelling of een bloeding optreedt;
  • Er sprake is van koorts.

Na de besnijdenis wordt de penis soms verbonden. Dit zal gebeuren met een vettig gaasje en daaroverheen steriele gazen. Dit vettige gaasje zorgt ervoor dat het gaas niet aan de wond vastkleeft. Na de eerste 24 uur zal dit gaas moeten worden verwijderd. Hierna mag er weer worden gedoucht. Er wordt geadviseerd om 2 keer per dag in een lauw-warm bad te gaan. In het badwater kun je bijvoorbeeld soda of biotex toevoegen maar geen zeep. Na het douchen of badderen moet de wond voorzichtig droog worden gedept.

Bij kinderen wordt aangeraden om ongeveer drie tot vijf dagen niet naar school te gaan. De eerste twee weken wordt sporten en zwemmen afgeraden.

Volwassenen moeten ook een aantal dagen rustig aandoen en de eerste twee weken niet sporten of zwemmen. Het wordt aangeraden om een sportslip of andere ondersteunende onderbroek te dragen. Boxershorts worden afgeraden in de eerste weken na de besnijdenis.

Hou er rekening mee dat je de eerste zes weken na de besnijdenis beter geen seks kunt hebben. Ook masturberen wordt afgeraden.

Ongeveer een week na de besnijdenis zal er een controle-afspraak zijn. Daarnaast neemt de kliniek of het ziekenhuis vaak ook na een dag contact op om te bespreken hoe het gaat.

Zoek een kliniek bij jou in de buurt en maak direct een afspraak!

Risico’s en complicaties

Er zijn verschillende risico’s en complicaties verbonden aan een besnijdenis, al komen die over het algemeen maar weinig voor.

De meest voorkomende complicaties en gevolgen van een besnijdenis zijn:

  • Pijn
  • Bloeding
  • Infectie van de wond
  • Lelijke verlittekening

Complicaties en risico's die heel weinig voorkomen:

  • Moeite met plassen
  • Ontwikkeling van een zweer op de eikel
  • Te veel of te weinig voorhuid is verwijderd
  • Een beschadigde plasbuis
  • Beschadiging van de eikel
  • Verklevingen
  • Een verminderde gevoeligheid in de penis waardoor seks minder goed voelt

Resultaat

Na de besnijdenis kan de penis er gezwollen, rood en blauw uitzien. De zwelling, roodheid en bloeduitstorting verdwijnen meestal na een week. Het eerste resultaat is wel direct al te zien – er is geen voorhuid meer.

De eerste maanden na de besnijdenis zullen de littekens nog wat roder en dikker zijn. Na verloop van tijd zal dit volledig wegtrekken en is er alleen maar een dun, licht lijntje te zien. Meestal duurt dat ongeveer een half jaar tot een jaar. Het resultaat van een besnijdenis blijft voor altijd.

Klinieken en kosten

In Nederland vind je 3 ZKN-gecertificeerde klinieken die een besnijdenis aanbieden. De kosten van een besnijdenis bedragen gemiddeld € 500,00.